Tình trạng dư thừa nguồn cung pin xe điện toàn cầu đang ở mức báo động, với Trung Quốc chiếm 70% sản lượng. Các doanh nghiệp Mỹ, Nhật lao đao khi nguồn cung gấp 3 lần nhu cầu và giá pin liên tục giảm sâu.
Báo Động: Dư Cung Pin Xe Điện Toàn Cầu Chạm Mốc Gấp 3 Lần Nhu Cầu
Theo phân tích mới nhất từ Nikkei Asia và S&P Global Mobility, nguồn cung pin xe điện toàn cầu đang ở mức báo động, cao gấp hơn 3 lần so với nhu cầu thực tế. Cụ thể, công suất sản xuất toàn cầu đạt 3.930 GWh, trong khi nhu cầu dự kiến chỉ khoảng 1.161 GWh trong năm 2025. Tình trạng dư thừa này dự báo sẽ kéo dài ít nhất đến năm 2026 và tiếp tục ở mức cao cho đến năm 2030.
Trung Quốc Thống Trị Với 70% Thị Phần Sản Xuất Toàn Cầu
Nguyên nhân chính của tình trạng dư cung đến từ sự bùng nổ sản xuất tại Trung Quốc. Nước này hiện chiếm tới 70% sản lượng pin xe điện toàn thế giới, với sự thống trị của hai gã khổng lồ:
-
CATL (Contemporary Amperex Technology): Giữ vị trí dẫn đầu thị trường.
-
BYD: Theo sát ở vị trí số 2.
Trong khi đó, các đối thủ từ Hàn Quốc và Nhật Bản như LG Energy Solution (vị trí thứ 3) và Panasonic (vị trí thứ 6) đang chứng kiến thị phần sụt giảm nghiêm trọng.
Hệ Lụy: Doanh Nghiệp Mỹ, Nhật Lao Đao Và Hoãn Kế Hoạch Đầu Tư
Tình trạng dư cung và giá pin giảm mạnh đang gây ra hệ lụy nặng nề cho các doanh nghiệp ngoài Trung Quốc:
-
Giá Pin Giảm Sâu: Theo Goldman Sachs, giá pin trung bình đã giảm 26% trong năm ngoái, xuống 111 USD/kWh và được dự báo có thể chạm mốc 80 USD/kWh vào cuối năm 2026.
-
Các Dự Án Bị Hoãn hoặc Hủy Bỏ:
-
Panasonic (Nhật Bản) hoãn kế hoạch vận hành toàn bộ công suất nhà máy pin mới tại Mỹ.
-
Toyota và Honda (Nhật Bản) lần lượt hoãn xây dựng nhà máy pin tại Nhật và dời kế hoạch nhà máy tại Canada thêm 2 năm.
-
Northvolt (Thụy Điển) – đơn vị được Volkswagen hậu thuẫn, đã phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản vào tháng 3/2025.
-
-
Chính Sách Bất Ổn: Việc cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump hủy bỏ các ưu đãi cho xe điện từ Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) khiến các nhà đầu tư cân nhắc lại kế hoạch tại Bắc Mỹ.
Mỹ và Nhật Bản Vật Lộn Để Thoát Sự Phụ Thuộc
Cả Mỹ và Nhật Bản đều đang nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng pin nội địa để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Tuy nhiên, chiến lược này đang gặp phải trở ngại lớn do:
-
Nhu cầu xe điện toàn cầu hạ nhiệt.
-
Lợi thế về quy mô và chi phí sản xuất cực thấp của các hãng Trung Quốc.
Tại Bắc Mỹ, nguồn cung pin thậm chí được dự báo cao gấp 4,8 lần nhu cầu vào năm 2025.
Viễn Cảnh Tương Lai: Khoảng Cách Công Nghệ Càng Nới Rộng
Trong khi các công ty phương Tây vật lộn, các hãng Trung Quốc như CATL và BYD vẫn không ngừng mở rộng đầu tư vào châu Âu và tăng sản lượng pin giá rẻ, nhờ vào thị trường nội địa ổn định và nhu cầu từ các hãng xe châu Âu.
Điều này cảnh báo một nguy cơ lớn: Khoảng cách công nghệ và năng lực sản xuất giữa Trung Quốc và phần còn lại của thế giới sẽ ngày càng nới rộng. Một khi thị trường xe điện phục hồi, các hãng ô tô toàn cầu có nguy cơ cao sẽ phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung linh kiện cốt lõi từ Trung Quốc, làm dấy lên mối lo ngại về an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng.
Nguồn: Tổng hợp từ Nikkei Asia và S&P Global Mobility.


