Xe điện có thể “xóa sổ” xe xăng tại Trung Quốc? Cuộc chuyển dịch bước vào giai đoạn quyết định
Xe điện đã chiếm 50% thị phần tại Trung Quốc và đang mở rộng mạnh về khu vực nội địa. Liệu xe xăng có bị thay thế hoàn toàn trong thập kỷ tới?
Xe điện tại Trung Quốc: Từ đô thị lớn đến làn sóng lan rộng toàn quốc
Hiện nay, xe điện đã chiếm khoảng 50% tổng doanh số ô tô tại Trung Quốc, đồng thời vượt xe xăng tại các đô thị lớn như Beijing, Shanghai, Guangzhou và Shenzhen.
Thị trường nội địa: “Chiến trường” quyết định tương lai xe điện
Dù tăng trưởng mạnh ở các thành phố lớn, xe điện vẫn chưa chiếm ưu thế tại các đô thị cấp thấp – nơi chiếm tới 80% tổng khu vực đô thị. Tại đây, tỷ lệ xe điện vẫn dưới 40%.
Theo đánh giá của Omdia, khu vực này sẽ trở thành động lực chính cho giai đoạn điện hóa tiếp theo. Dự báo đến cuối năm 2027, xe điện có thể đạt “điểm bùng phát” khi chiếm 50% doanh số tại các thành phố này.
Áp lực lớn lên các hãng xe xăng truyền thống
Sự trỗi dậy của xe điện đang tạo sức ép lớn lên các hãng xe truyền thống như Volkswagen, Toyota, BMW, Honda hay General Motors.
Dù vẫn nằm trong top bán chạy tại Trung Quốc, các hãng này chủ yếu dựa vào xe động cơ đốt trong, trong khi thị phần xe điện còn rất hạn chế. Nếu không chuyển đổi nhanh, họ có nguy cơ mất thị phần nghiêm trọng trong vài năm tới.
Hạ tầng sạc và công nghệ pin thúc đẩy cuộc chuyển đổi
Một trong những rào cản lớn nhất tại khu vực nội địa là hạ tầng sạc và khả năng chi trả. Tuy nhiên, tình hình đang thay đổi nhanh chóng nhờ:
- Chính phủ Trung Quốc triển khai kế hoạch 3 năm mở rộng hạ tầng, hướng tới 28 triệu điểm sạc công cộng
- Các hãng nội địa như BYD và Geely tung ra xe điện và hybrid giá rẻ
- CATL phát triển pin mới với phạm vi hoạt động lên tới 1.500 km
Những yếu tố này giúp xe điện ngày càng trở nên dễ tiếp cận hơn với người dân ở khu vực thu nhập trung bình và thấp.
Người tiêu dùng thay đổi: Từ “chuộng xe ngoại” sang tự hào nội địa
Một xu hướng đáng chú ý là sự thay đổi trong tâm lý người tiêu dùng. Nếu trước đây, xe ngoại là biểu tượng của đẳng cấp, thì nay xe điện nội địa lại gắn liền với công nghệ và niềm tự hào quốc gia.
Theo HSBC, người tiêu dùng tại các thành phố nhỏ có xu hướng lựa chọn xe điện nội địa giá rẻ nhưng vẫn tích hợp công nghệ thông minh, thay vì các thương hiệu quốc tế đắt đỏ.
Dự báo đến 2030: Xe xăng còn lại bao nhiêu?
Các chuyên gia dự báo đến năm 2030, chỉ còn khoảng 20% xe bán ra tại Trung Quốc là xe xăng. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng tỷ lệ này có thể còn thấp hơn, đặc biệt tại các khu vực đô thị.
Dữ liệu từ Automobility cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ:
- 5 năm trước: xe xăng chiếm 23,9 triệu xe, xe điện chỉ 1,3 triệu
- Hiện tại: cả hai đều đạt khoảng 13,9 triệu xe
Đây là bước ngoặt lớn trong lịch sử ngành ô tô Trung Quốc.
Cạnh tranh khốc liệt và những ẩn số phía trước
Dù tăng trưởng nhanh, thị trường xe điện Trung Quốc cũng đối mặt với cạnh tranh khốc liệt:
- Gần như 2 ngày ra mắt 1 mẫu xe mới
- Hơn 1.400 mẫu xe xuất hiện tại triển lãm ô tô Bắc Kinh
- Cuộc chiến giá khiến lợi nhuận toàn ngành suy giảm
Trong khi đó, Volkswagen vẫn cho rằng xe xăng chưa thể biến mất hoàn toàn trong ngắn hạn, đặc biệt tại các khu vực nhỏ nơi hạ tầng chưa hoàn thiện.
Kết luận: Xe điện có “xóa sổ” xe xăng?
Câu trả lời là có, nhưng không ngay lập tức.
Xe điện đang chiếm ưu thế rõ rệt tại Trung Quốc nhờ chính sách hỗ trợ, công nghệ pin và hệ sinh thái hạ tầng ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, xe xăng vẫn sẽ tồn tại trong một giai đoạn chuyển tiếp, đặc biệt ở các khu vực chưa phát triển.
Dù vậy, xu hướng chung là không thể đảo ngược: Trung Quốc đang tiến rất gần tới kỷ nguyên ô tô điện hoàn toàn – và phần còn lại của thế giới có thể sẽ đi theo con đường này.
