“Phù phép” xe đạp điện thành xe máy điện: Nguy cơ tai nạn và cháy nổ gia tăng
Xe đạp điện bị “độ” công suất tràn lan, tiềm ẩn nhiều rủi ro
Tình trạng “độ”, “chế” xe đạp điện để tăng tốc độ và công suất đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, đặc biệt ở các thành phố lớn như TP HCM và Hà Nội. Nhiều phương tiện được biến tướng thành xe máy điện nhưng vẫn mang thông số kỹ thuật của xe đạp điện nhằm né quy định đăng ký và giấy phép lái xe.
Theo lực lượng quản lý thị trường, xe đạp điện trôi nổi hiện chiếm khoảng 30%-50% thị phần. Phần lớn trong số này được nhập khẩu linh kiện giá rẻ hoặc lắp ráp thủ công, sau đó “phù phép” để đáp ứng nhu cầu chạy nhanh của người dùng.
Phát hiện nhiều cơ sở “độ” xe đạp điện trái phép
Mới đây, lực lượng chức năng tại Hà Nội đã kiểm tra đột xuất TTFAIR Việt Nam và phát hiện doanh nghiệp này đang lắp bộ điều khiển động cơ 60V của xe máy điện vào xe đạp điện để nâng tốc độ tối đa lên gần 50 km/h.
Cơ quan chức năng đã tạm giữ:
- 91 xe đạp điện trợ lực
- 82 bộ điều khiển xe máy điện chuẩn bị lắp ráp
Trước đó, một cửa hàng xe điện khác cũng bị phát hiện bán hàng chục xe đạp điện đã thay đổi kết cấu. Dù thông số đăng ký chỉ thể hiện công suất 240W và tốc độ 25 km/h, nhưng thực tế xe đã được nâng công suất lên trên 600W và có thể chạy tới 60 km/h.
Xe đạp điện “độ” gây mất an toàn giao thông
Theo cảnh báo từ Công an TP HCM, việc tự ý thay đổi kết cấu xe điện như nâng công suất động cơ, thay IC điều khiển, lắp pin dung lượng lớn hoặc phá giới hạn tốc độ làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Cuối tháng 3/2026, tại phường Trung Mỹ Tây (TP HCM), một học sinh điều khiển xe đạp điện đã qua “độ chế” va chạm với ô tô, dẫn đến tử vong. Vụ việc tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng xe điện trá hình lưu thông trên đường.
Vì sao xe đạp điện giá rẻ bùng nổ?
Ông Hoàng Mạnh Tân, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Sơn Hà, cho biết linh kiện xe đạp điện giá rẻ từ Trung Quốc có giá cực thấp. Chỉ khoảng 3 triệu đồng là có thể lắp ráp hoàn chỉnh một chiếc xe đạp điện và bán ra thị trường với giá từ 7-10 triệu đồng.
Lợi nhuận cao khiến nhiều cơ sở nhỏ lẻ tham gia thị trường, bất chấp các quy định về an toàn kỹ thuật.
Theo các chuyên gia, việc “mở tốc” xe điện thực hiện khá dễ dàng. Chỉ cần can thiệp vào bộ điều khiển trung tâm (IC), xe có thể tăng tốc từ mức giới hạn dưới 25 km/h lên 50-60 km/h.
Một số mẫu xe thậm chí còn được tích hợp hai chế độ vận hành:
- Chế độ xe đạp điện để đối phó kiểm tra
- Chế độ xe máy điện để chạy tốc độ cao
Nguy cơ gãy khung, cháy nổ pin khi “độ” xe điện
Các chuyên gia cảnh báo khung sườn xe đạp điện chỉ được thiết kế cho tốc độ thấp. Khi nâng công suất động cơ vượt mức cho phép, hệ thống khung, phanh và giảm xóc sẽ không còn đảm bảo an toàn.
Ông Nguyễn Thành Lân, Giám đốc điều hành Motorcycles TV, cho biết nhiều xe điện hiện được “độ” bằng IC và pin mua trên mạng, không qua kiểm định chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn.
“Nếu xe nguyên bản chỉ thiết kế cho động cơ 240W mà bị thay bằng động cơ 500-600W thì tải trọng sẽ vượt khả năng chịu lực của khung xe. Chỉ cần đi qua ổ gà mạnh cũng có thể gây nứt hoặc gãy khung”, ông Lân nhận định.
Nhiều cửa hàng công khai “độ” xe để dễ bán
Tại TP HCM, nhiều tuyến đường như Nguyễn Tri Phương hay An Dương Vương xuất hiện hàng loạt cửa hàng bán xe đạp điện giá rẻ, đa số là hàng Trung Quốc không rõ nguồn gốc.
Theo một số chủ cửa hàng, xe đạp điện tốc độ thấp rất khó bán vì khách hàng thường yêu cầu xe chạy được 40-50 km/h. Vì vậy, nhiều nơi chủ động “độ” sẵn trước khi giao cho khách.
Ngoài ra, nhiều tiệm sửa xe điện còn nhận nâng cấp IC, pin lithium và động cơ để tăng tốc độ cũng như quãng đường di chuyển với chi phí lên tới hàng chục triệu đồng.
Đề xuất xử lý mạnh tay xe điện “độ chế”
Các chuyên gia cho rằng cần siết chặt quản lý thị trường xe điện và xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm.
Một số giải pháp được đề xuất gồm:
- Rút giấy phép kinh doanh với cửa hàng “độ” xe trái phép
- Tăng cường kiểm tra xe điện tại trường học
- Kiểm soát nguồn pin, IC và linh kiện điện không đạt chuẩn
- Siết quản lý xe đạp điện nhập lậu và xe lắp ráp thủ công
Trong bối cảnh nhu cầu xe điện ngày càng tăng, việc kiểm soát chất lượng và an toàn phương tiện được xem là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế tai nạn và nguy cơ cháy nổ trong tương lai.
