Lắp điện mặt trời mái nhà: Lâm Đồng dẫn đầu sản lượng, Hà Nội thấp nhất

Lâm Đồng là địa phương có tiềm năng phát điện mặt trời mái nhà cao nhất Việt Nam, với sản lượng lý thuyết khoảng 1.583 kWh/kWp/năm. Trong khi đó, Hà Nội nằm trong nhóm thấp nhất cả nước với khoảng 912 kWh/kWp/năm.

so sanh hieu suat dien mat troi mai nha 1

Hơn 130.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được ghi nhận

Nhu cầu lắp điện mặt trời mái nhà đang ngày càng tăng khi nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp muốn chủ động nguồn điện, giảm chi phí tiền điện và tăng khả năng sử dụng năng lượng sạch.

Theo số liệu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tổng hợp từ các Tổng công ty Điện lực, đến hết tháng 7/2026, cả nước đã ghi nhận 130.811 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, với tổng công suất hơn 11.200 MWp.

Đáng chú ý, trong 7 tháng đầu năm 2026, các hệ thống điện mặt trời mái nhà này đã phát và bán khoảng 6,6 tỷ kWh điện lên hệ thống lưới điện.

Sự phát triển nhanh của điện mặt trời mái nhà cho thấy xu hướng sử dụng năng lượng tái tạo tại hộ gia đình, doanh nghiệp đang ngày càng rõ nét. Bên cạnh khả năng giảm tiền điện, hệ thống điện mặt trời còn giúp người dùng chủ động hơn về nguồn năng lượng trong quá trình sinh hoạt và sản xuất.

Một số địa phương cũng đang nghiên cứu, triển khai các cơ chế hỗ trợ như hỗ trợ tài chính hoặc tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn với lãi suất thấp nhằm khuyến khích người dân đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Điện mặt trời mái nhà phát điện mạnh nhất vào thời điểm nào?

Theo chuyên gia năng lượng Nguyễn Hữu Khoa, giảng viên Trường Cao đẳng Điện lực TPHCM và thành viên Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, sản lượng điện mặt trời phụ thuộc lớn vào cường độ bức xạ mặt trời, điều kiện thời tiết và lượng ánh sáng trực tiếp mà tấm pin quang điện nhận được.

Tại Việt Nam, hệ thống điện mặt trời thường bắt đầu phát điện từ khoảng 8h đến 16h mỗi ngày. Trong đó, khoảng 10h-14h thường là giai đoạn hệ thống đạt công suất phát điện cao nhất.

Tuy nhiên, sản lượng thực tế không giống nhau giữa các địa phương do điều kiện bức xạ mặt trời có sự khác biệt.

Lâm Đồng có sản lượng điện mặt trời mái nhà cao nhất

Để đánh giá tiềm năng phát điện tại từng địa phương, có thể sử dụng chỉ số PVout, thể hiện sản lượng điện lý thuyết tạo ra trên mỗi kWp công suất điện mặt trời được lắp đặt.

Theo hệ số PVout lý thuyết được EVN công bố năm 2026, điều kiện bức xạ mặt trời giữa các tỉnh, thành phố có sự chênh lệch đáng kể. Điều này dẫn đến sản lượng điện của cùng một hệ thống điện mặt trời có thể khác nhau tùy vị trí lắp đặt.

Lâm Đồng đứng đầu cả nước, với sản lượng lý thuyết khoảng 1.583 kWh/kWp/năm.

Các địa phương thuộc khu vực Tây Nguyên cùng Đồng Nai cũng nằm trong nhóm có tiềm năng phát điện mặt trời mái nhà cao, với sản lượng khoảng 1.496-1.575 kWh/kWp/năm, tùy từng địa phương.

Điều này cho thấy khu vực có bức xạ mặt trời tốt có thể mang lại sản lượng điện cao hơn với cùng một công suất hệ thống được lắp đặt.

Những tỉnh miền Bắc có tiềm năng điện mặt trời cao

Mặc dù miền Bắc nhìn chung có điều kiện bức xạ mặt trời thấp hơn một số khu vực phía Nam và Tây Nguyên, một số địa phương vẫn có tiềm năng phát điện tương đối tốt.

Điện Biên, Lai Châu và Sơn La là những địa phương có điều kiện phát điện mặt trời mái nhà nổi bật tại khu vực miền Bắc.

Sản lượng điện lý thuyết tương ứng đạt:

Điện Biên: khoảng 1.431 kWh/kWp/năm.
Lai Châu: khoảng 1.411 kWh/kWp/năm.
Sơn La: khoảng 1.391 kWh/kWp/năm.

Theo chuyên gia, cường độ bức xạ tại các địa phương này có những đặc điểm tương đương một số khu vực miền Trung, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc khai thác điện mặt trời.

TPHCM thuộc nhóm có tiềm năng cao ở miền Nam

Tại khu vực phía Nam, TPHCM cũng có điều kiện phát điện mặt trời mái nhà tương đối tốt.

Sản lượng lý thuyết tại TPHCM đạt khoảng 1.426 kWh/kWp/năm, đứng sau Đồng Nai trong khu vực.

Với điều kiện bức xạ tương đối thuận lợi và nhu cầu sử dụng điện lớn, điện mặt trời mái nhà có thể trở thành một giải pháp giúp các hộ gia đình, cơ sở kinh doanh và doanh nghiệp chủ động một phần nhu cầu điện vào ban ngày.

Hà Nội, Hải Phòng và Hưng Yên có sản lượng thấp nhất

Ở chiều ngược lại, một số địa phương phía Bắc có sản lượng điện mặt trời lý thuyết thấp hơn đáng kể.

Hưng Yên, Hải Phòng và Hà Nội nằm trong nhóm có điều kiện phát điện mặt trời mái nhà thấp nhất cả nước.

Sản lượng lý thuyết được tính toán lần lượt khoảng:

Địa phương	PVout lý thuyết
Hưng Yên	901 kWh/kWp/năm
Hải Phòng	902 kWh/kWp/năm
Hà Nội	912 kWh/kWp/năm

Như vậy, cùng một hệ thống điện mặt trời có công suất 1 kWp, sản lượng lý thuyết tại Lâm Đồng có thể cao hơn đáng kể so với Hà Nội.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa lắp điện mặt trời tại Hà Nội sẽ không hiệu quả. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào giá điện, nhu cầu sử dụng điện, thời điểm tiêu thụ, chi phí đầu tư, hướng mái, góc nghiêng và nhiều yếu tố khác.

PVout không phải là chỉ số quyết định thời gian hoàn vốn

Một điểm quan trọng khi đánh giá hiệu quả điện mặt trời mái nhà là không nên chỉ dựa vào chỉ số PVout.

PVout phản ánh sản lượng điện lý thuyết trên mỗi kWp công suất lắp đặt, chứ không phải trực tiếp cho biết hệ thống có hiệu quả kinh tế cao hay thấp.

Thời gian hoàn vốn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

Tổng chi phí đầu tư hệ thống.
Công suất điện mặt trời lắp đặt.
Sản lượng điện thực tế.
Tỷ lệ điện mặt trời được sử dụng trực tiếp.
Giá điện và cơ cấu giá điện.
Chi phí bảo trì, vận hành.
Có hoặc không sử dụng hệ thống pin lưu trữ.
Khả năng phát điện và tiêu thụ điện theo từng thời điểm.

Do đó, trước khi lắp điện mặt trời mái nhà, người dùng nên tính toán đồng thời cả sản lượng điện và hiệu quả kinh tế dự kiến.

Hướng mái, góc nghiêng và bóng che ảnh hưởng lớn đến sản lượng

Ngoài yếu tố bức xạ mặt trời theo từng khu vực, điều kiện thực tế của mái nhà cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng điện.

Một hệ thống được lắp trên mái có hướng và góc nghiêng phù hợp, thông thoáng và ít bị che bóng thường có khả năng khai thác ánh sáng tốt hơn.

Ngược lại, bóng đổ từ nhà cao tầng, cây xanh, biển quảng cáo hoặc các công trình xung quanh có thể làm giảm sản lượng điện.

Bụi bẩn, lá cây và các vật thể che phủ trên bề mặt tấm pin cũng có thể khiến hiệu suất phát điện giảm.

Vì vậy, trước khi thi công, đơn vị lắp đặt cần khảo sát vị trí mái, hướng, góc nghiêng, mức độ che bóng và điều kiện môi trường xung quanh.

Chất lượng thiết bị và an toàn điện cần được ưu tiên

Theo chuyên gia Nguyễn Hữu Khoa, điện mặt trời mái nhà có những yêu cầu kỹ thuật tương đối khắt khe, đặc biệt liên quan đến chất lượng thiết bị và các vấn đề về chất lượng điện.

Trong đó, hiện tượng sóng hài có thể ảnh hưởng đến chất lượng điện của hệ thống nếu thiết bị không đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.

Do đó, người dân và doanh nghiệp nên lựa chọn nhà cung cấp có uy tín, sử dụng thiết bị có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với thiết kế hệ thống.

Sau khi lắp đặt, việc kiểm tra, nghiệm thu và kiểm định hệ thống bởi đơn vị có chuyên môn cũng giúp phát hiện sớm các vấn đề kỹ thuật, qua đó nâng cao độ an toàn và độ ổn định trong quá trình vận hành.

Lắp điện mặt trời mái nhà ở đâu hiệu quả nhất?

Xét riêng về sản lượng điện lý thuyết trên mỗi kWp, Lâm Đồng hiện là địa phương nổi bật nhất với khoảng 1.583 kWh/kWp/năm. Nhiều tỉnh thuộc Tây Nguyên và Đồng Nai cũng có tiềm năng phát điện cao.

Trong khi đó, Hà Nội, Hải Phòng và Hưng Yên có sản lượng lý thuyết thấp hơn.

Tuy nhiên, quyết định đầu tư điện mặt trời không nên chỉ dựa trên vị trí địa lý. Nhu cầu sử dụng điện ban ngày, điều kiện mái nhà, giá điện, chi phí đầu tư và khả năng tự tiêu thụ điện mới là những yếu tố quan trọng để đánh giá hiệu quả thực tế.

Với các hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, việc tối ưu công suất theo nhu cầu sử dụng điện có thể quan trọng không kém việc lựa chọn địa điểm có bức xạ mặt trời cao.

Kết luận

Lâm Đồng đang là địa phương có sản lượng điện mặt trời mái nhà lý thuyết cao nhất, trong khi Hà Nội nằm trong nhóm thấp nhất. Sự khác biệt này chủ yếu đến từ điều kiện bức xạ mặt trời giữa các khu vực.

Dù vậy, điện mặt trời mái nhà vẫn có thể phù hợp ở nhiều tỉnh, thành phố nếu hệ thống được thiết kế đúng công suất, lựa chọn thiết bị chất lượng và tối ưu theo nhu cầu sử dụng điện thực tế.

Đặc biệt, trước khi đầu tư, người dùng nên khảo sát kỹ hướng mái, góc nghiêng, bóng che, sản lượng dự kiến và tỷ lệ điện tự tiêu thụ để có phương án phù hợp và tối ưu hiệu quả đầu tư.