Học sinh Việt Nam sáng chế vật liệu làm sạch nước thải từ pin cũ, giành giải nhì quốc tế ISEF 2025
Hà Nội – Hai học sinh Việt Nam, Đỗ Hà Phương và Nguyễn Đức Thái, đã xuất sắc giành giải nhì lĩnh vực Hóa học tại cuộc thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế (ISEF) 2025 tổ chức ở Mỹ nhờ dự án tái chế pin lithium cũ để xử lý nước thải nhuộm màu.
Sáng tạo từ pin lithium cũ để xử lý nước thải
Dự án độc đáo của Hà Phương (lớp 12) và Đức Thái (lớp 10), học sinh trường THPT Việt Đức, Hà Nội, tập trung vào việc tái chế pin thải để thu hồi lithium – một kim loại quý có trong cực dương của pin. Bằng cách kết hợp lithium với vanadium (một khoáng chất có khả năng xúc tác), hai em đã tổng hợp thành công vật liệu Li₃V₆O₁₆ (LVO). Vật liệu này có khả năng khử màu methylene blue trong nước nhuộm, giúp xử lý nước thải hiệu quả.
Quá trình nghiên cứu đầy thử thách
Bắt đầu từ câu hỏi: “Có thể tái chế pin cũ không?”, Hà Phương và Đức Thái đã dành hàng tháng tìm hiểu các tài liệu quốc tế và áp dụng kiến thức học ở trường. Do cơ sở vật chất hạn chế, các em phải mượn phòng thí nghiệm của Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội và nhờ thầy cô hỗ trợ đo đạc, phân tích vật liệu.
Quá trình thực hiện yêu cầu sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Đầu tiên, các em phải cạo lithium từ pin thải, đảm bảo an toàn khi làm việc với chất dễ cháy. Sau khi trải qua phản ứng khử, lithium tinh được trộn với vanadium để tạo ra vật liệu LVO. Mất ba tháng, thí nghiệm đầu tiên mới hoàn thành, nhưng kết quả cho thấy chỉ sau 15 phút, nước nhuộm đã giảm màu đáng kể.
Vượt qua nhiều vòng thi để đến với ISEF 2025
Dự án của hai em liên tục giành giải nhất ở các vòng thi cấp cụm, thành phố, quốc gia trước khi được chọn tham dự ISEF 2025 tại Mỹ. Vòng quốc tế kéo dài một tuần (10-16/5), nơi mỗi dự án có một gian hàng trưng bày poster, sản phẩm và trả lời câu hỏi từ hơn 10 giám khảo.
Hà Phương chia sẻ: “Câu hỏi khó nhất là liệu việc dùng hóa chất xử lý nước có ảnh hưởng đến sinh vật sống trong nước không. Đây không chỉ là thử thách mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới cho chúng em.”
Hiệu suất xử lý ấn tượng và hướng đi tương lai
Để kiểm chứng kết quả, Phương và Thái đã lấy mẫu nước thải thực tế tại làng lụa Vạn Phúc, Hà Nội. Hiệu suất xử lý đạt 87%, khẳng định tiềm năng ứng dụng của dự án. Cả hai cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để cải thiện hiệu suất, mở rộng quy mô, hướng đến xử lý nước thải tại hộ gia đình hoặc các làng nghề.
Sự hỗ trợ từ nhà trường và cô giáo hướng dẫn
Cô Bùi Thanh Huyền, Phó hiệu trưởng trường THPT Việt Đức, là người trực tiếp hướng dẫn dự án. Cô cho biết: “Đề tài gắn liền với kiến thức trong sách giáo khoa, giúp các em áp dụng và phát triển sáng tạo. Hai em rất chủ động, cầu thị và biết cách phân tích, đánh giá các vấn đề.”
Tương lai rộng mở với giải thưởng quốc tế
Nhờ thành tích tại ISEF 2025, Hà Phương và Đức Thái được tuyển thẳng vào đại học. Hai em bày tỏ mong muốn tiếp tục phát triển dự án, đóng góp cho cộng đồng và hướng đến các giải pháp xử lý nước thải an toàn, hiệu quả.
