Úc cảnh báo an toàn với pin lưu trữ điện mặt trời mái nhà

Cơ quan quản lý năng lượng Úc cảnh báo nguy cơ an toàn trong lắp đặt pin lưu trữ cho điện mặt trời mái nhà khi số lượng hộ gia đình lắp đặt tăng nhanh nhờ chính sách trợ giá hàng tỷ USD.

Úc cảnh báo an toàn với pin lưu trữ điện mặt trời mái nhà

Sự bùng nổ của hệ thống điện mặt trời mái nhà tại Úc đang kéo theo làn sóng lắp đặt pin lưu trữ năng lượng trong các hộ gia đình. Tuy nhiên, tốc độ phát triển quá nhanh đã khiến cơ quan chức năng phải đưa ra cảnh báo về các rủi ro liên quan đến an toàn lắp đặt.

Theo dữ liệu mới nhất từ Clean Energy Regulator (CER), đã có 254.800 hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và tổ chức cộng đồng lắp đặt hệ thống pin lưu trữ kể từ khi chương trình Cheaper Home Batteries Program được triển khai vào tháng 7/2025.

Đáng chú ý, khoảng một nửa số người tham gia đã lắp mới hoặc nâng cấp hệ thống điện mặt trời mái nhà đồng thời với pin lưu trữ.

Trợ giá hàng tỷ USD khiến thị trường pin lưu trữ bùng nổ

Chính phủ Úc đang hỗ trợ mạnh mẽ cho chương trình này với tổng ngân sách lên tới 7,2 tỷ AUD (khoảng 5,12 tỷ USD).

Nhờ đó, tổng công suất lưu trữ từ các hệ thống pin gia đình hiện đã vượt tổng công suất của 12 dự án pin quy mô lưới điện lớn nhất đang hoạt động trên National Electricity Market.

Tốc độ triển khai nhanh hơn nhiều so với dự báo ban đầu và dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới. Nguyên nhân là người tiêu dùng đang tận dụng mức ưu đãi hiện tại trước khi chính sách điều chỉnh trợ giá theo dung lượng pin có hiệu lực từ 1/5/2026.

Dự báo thêm hàng trăm nghìn hệ thống pin trong năm 2026

Theo dự báo của CER, trong năm 2026 thị trường Úc có thể ghi nhận thêm 350.000 – 520.000 hệ thống pin lưu trữ mới, tương đương mức tăng công suất 8 – 12 GWh.

Cùng với đó, nhu cầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà quy mô nhỏ cũng dự kiến tăng từ 2,8 GW trong năm 2025 lên 3 – 3,7 GW vào năm 2026.

Trước làn sóng phát triển này, CER cho biết sẽ tăng cường kiểm tra và siết chặt tiêu chuẩn an toàn trong khuôn khổ Small-scale Renewable Energy Scheme (SRES).

Cơ quan quản lý cảnh báo các đơn vị lắp đặt

Theo Carl Binning, Tổng Giám đốc điều hành CER, giai đoạn hiện nay được xem là thời điểm cao điểm của ngành năng lượng tái tạo, do đó việc đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn là ưu tiên hàng đầu.

Ông nhấn mạnh rằng mọi hành vi thi công không an toàn hoặc không tuân thủ quy chuẩn đều sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm.

Các biện pháp xử lý có thể bao gồm loại bỏ đơn vị vi phạm khỏi cơ chế SRES, đồng nghĩa với việc họ không còn đủ điều kiện nhận chứng nhận hỗ trợ từ chương trình năng lượng tái tạo của chính phủ.

Nhiều hệ thống pin bị phát hiện lỗi kỹ thuật

Theo quy trình kiểm tra mới, các đơn vị lắp đặt phải cung cấp hình ảnh minh chứng có gắn thẻ địa lý và dấu thời gian đối với các nhãn cảnh báo và thông tin trên hệ thống pin.

Những nhãn này đóng vai trò quan trọng nhằm đảm bảo an toàn cho:

• Thợ lắp đặt

• Kỹ thuật viên bảo trì

• Lực lượng cứu hộ khẩn cấp

Tính đến 19/2, CER đã tiến hành 846 cuộc kiểm tra đối với các hệ thống pin đã được cấp Small-scale Technology Certificates (STC).

Trong 350 hệ thống đã hoàn tất đánh giá:

• 0,9% hệ thống bị đánh giá không an toàn do lỗi dây dẫn và thiết bị bảo vệ

• 62,8% hệ thống bị xếp loại “dưới chuẩn”, tức chưa tuân thủ đầy đủ yêu cầu kỹ thuật nhưng vẫn đủ điều kiện vận hành

Các lỗi phổ biến nhất bao gồm:

• Thiếu nhãn cảnh báo

• Dán sai nhãn mạch dự phòng

• Thiếu nhãn hướng dẫn dành cho lực lượng ứng cứu khẩn cấp

Xu hướng kết hợp điện mặt trời và pin lưu trữ

Sự phát triển mạnh của pin lưu trữ gia đình cho thấy xu hướng mới trong hệ thống năng lượng phân tán: kết hợp điện mặt trời mái nhà với lưu trữ điện để tối ưu chi phí và giảm phụ thuộc vào lưới điện.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc lắp đặt phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật, bởi hệ thống pin lưu trữ có thể gây rủi ro về điện và cháy nổ nếu thi công sai quy chuẩn.